Home
GO!

Shqip
English
Procesi i Aderimit nė Bashkimin Europian: Nga Aplikimi nė Anėtarėsim
Lėvizja Europiane nė Shqipėri (EMA) nė kuadėr tė projektit “Forcimi i Rrjetit tė Qendrave tė Informimit mbi Bashkimin Europian nė shtatė qytetet universitare tė Shqipėrisė” mbėshtetur nga Delegacioni i Komisionit Europian nė Shqipėri (ECD), organizoi mė 17 prill 2009 njė leksion publik nė Universitetin e Gjirokastrės “Eqerem Ēabej”. Lektori i ftuar nė kėtė aktivitet ishte Shkėlqesia e Tij Z. Helmuth Lohan, Shef i Delegacionit tė Komisionit Europian nė Shqipėri.
 
Ambasadori Lohan filloi fjalimin e tij duke pėrmendur faktin qė “Shqipėria ėshtė 4 ditė pėrpara dorėzimit tė  kėrkesės pėr anėtarėsim, kėshtu qė ky leksion ėshtė njė mundėsi e mirė pėr tė diskutuar mbi Pse-tė dhe sesi Shqipėria do ti bashkohet klubit”. Bashkimi Europian ėshtė njė klub ku kryesisht mbizotėrojnė vlerat e pėrbashkėta tė tilla si paqja, demokracia dhe liria. Ambasadori Lohan pėrmendi se Shqipėria dėshiron tė aderojė nė BE sepse ajo dėshiron:

•    Themelimin e shtetit ligjor
•    Stabilizimin e modelit tė qeverisjes sė mirė
•    Rritjen e besimit nė institucione

Sipas Ambasadorit Lohan aderimi nė BE ėshtė njė mundėsi e mirė pėr t’u bėrė njė shtet i pasur dhe me prosperitet, pėr tė rritur nivelin e punėsimit dhe pėr tė qenė mė shumė tė integruar nė strukturat Europiane. Gjithashtu, Ambasadori Lohan nėnvizoi faktin qė anėtarėsimi nė BE nuk ėshtė ēėshtje sigurie mė shumė sesa njė sfidė. Por nė kushtet kur aderon nė BE, do tė ishte mė e lehtė pėr investimet e huaja tė hynin nė Shqipėri, e cila do tė shndėrrohet nė njė shtet me mė shumė stabilitet dhe me njė shkallė mė tė ulėt papunėsie.

Pėr sa i pėrket aspekteve sociale tė aderimit nė BE, Ambasadori Lohan e vuri theksin tek tė drejtat e konsumatorėve dhe mbrojtja e tyre. Krahas progresit drejt BE, Shqipėria duhet tė fokusohet nė mbrojtjen e punėtoreve dhe nė shfrytėzimin e drejtė tė krahut tė punės. Lidhur me arsimimin dhe trajnimin, pavarėsisht diferencave nė sistem, cilėsia e tyre duhet tė jetė e krahasueshme si nė shtetet e tjera anėtarė tė Bashkimin Europian.

Ambasadori Lohan solli nė vėmendjen e tė pranishmėve nenin 49 dhe 6 tė Traktatit tė BE, i cili fokusohet mbi lirinė, demokracinė, respektimin e tė drejtave tė njeriut, tė drejtat themelore dhe sundimin e shtetit tė sė drejtės.
Aderimi nė Bashkimin Europian lidhet me kritere politike, ekonomike dhe kushte qė kanė tė bėjnė mė arritjen e standardeve. Pėr sa i takon kritereve politike, Ambasadori Lohan pėrmendi si mė tė rėndėsishmet:

•    Stabilitetin e institucioneve
•    Tė drejtat e njeriut dhe tė minoriteteve
•    Sundimin e shtetit tė sė drejtės

Ambasadori Lohan nėnvizoi se kėto fjalė nuk do tė kishin kuptim nėse ato nuk zbatohen nga institucionet: qeveria, gjyqėsori, administrata.

Lidhur me kriteret ekonomike, shumė e rėndėsishme sipas Ambasadorit Lohan ėshtė funksionimi real i ekonomisė sė tregut dhe kapaciteti pėr tu pėrballur me forca konkurruese nė BE, ashtu sikurse mungesa e ndihmės shtetėrore nė disa sektorė tė ekonomisė.

Lidhur me standardet, Ambasadori Lohan pėrmendi zbatimin e ligjeve dhe standardeve tė BE nė secilėn nga sektorėt jetėsorė tė Shqipėrisė. Nė momentin e aderimin tė Shqipėrisė nė Bashkimin Europian duhet tė funksionojė i gjithė kuadri ligjor europian ose ndryshe acquis.

Nė vazhdim tė fjalimit tė tij Ambasadori Lohan shpjegoi procedurat e anėtarėsimit dhe duke u bazuar nė Traktatin e BE pėrmendi hapat kryesorė:
•    Dorėzimi i kėrkesės pėr anėtarėsim nga vendi i interesuar
•    Opinioni i Kėshillit lidhur me dhėnie e statusit tė vendit kandidat
•    Dėrgimi i  pyetėsorit qė duhet plotėsuar nga vendi i interesuar
•    Kontrolli i pėrgjigjeve tė pyetėsorit nga Komisioni
•    Nė rast se pėrgjigjet nuk janė tė mjaftueshme, ndoshta njė raund tjetėr pėrgjigjesh mund tė kėrkohet, e cila mund tė zgjasė deri nė 1 vit.

Mė pas ėshtė momenti i marrjes sė vendimit pėr tė filluar procesin e negociatave ose jo. Siē mund tė kuptohet, dorėzimi i aplikimit pėr anėtarėsim ėshtė vetėm fillimi i njė procesi tė gjatė, i cili ėshtė njė test kritik pėr maturinė e demokracisė sė Shqipėrisė.

Leksioni i Ambasadorit Lohan u ndoq nė fund nga njė sesion pyetjesh dhe diskutimesh. Pyetjes lidhur me kohėn e pėrshtatshme qė Shqipėria duhet tė dorėzonte kėrkesėn pėr anėtarėsim Ambasadori Lohan iu pėrgjigj se do tė kishte qenė mė e pėrshtatshme pėr dorėzimin e saj pas pėrfundimit tė zgjedhjeve elektorale, meqenėse kėto vendime kanė qene dhe do vazhdojnė tė jenė politike. Diēka ėshtė e qartė, qė kriza financiare nuk do tė ketė efekt mbi dorėzimin e kėrkesės pėr anėtarėsim.

Ambassador Lohan u pyet edhe lidhur me ēėshtjen e liberalizimit tė vizave pėr qytetarėt shqiptarė. Nė kėtė pikė ai theksoi se “qeveria duhet tė pėrmbushė kriteret e pėrcaktuara nė udhėrrėfyesin drejt njė regjimi pa viza. Ėshtė e vėshtirė ti pėrgjigjesh njė pyetjeje tė tillė, kur Shqipėria ende nuk ka filluar procesin e pajisjes sė qytetarėve shqiptarė me pasaporta biometrike. Nė kėtė kėndvėshtrim nuk do tė ishte realiste njė liberalizim i vizave nė 2009, por ajo ka mundėsi tė ndodh nė vitin e ardhshėm, nė qoftė se do tė plotėsohen tė gjitha  kriteret  e katėr blloqeve”.